Ana içeriğe atla

Nitelikli

514: Hareket Edebilen Köprüler

#BirYaşımaDahaGirdim etti 514!
Hareket eden köprü deyince benim ilk aklıma Galata Köprüsü gelir. 5 sene İstanbul'da yaşadığımda da birkaç defa şahit olmuştum açılıp kapandığına. Galata Köprüsü haricinde de Türkiye'nin farklı noktalarında bu şekilde açılıp kapanan köprüler varmış. Hatta bunlardan ilki Bartın'daki Boğaz Köprüsü imiş. Bartın'daki (yerel halkın isimlendirmesi ile) Boğaz Köprüsü, tıpkı Galata Köprüsü gibi baskül sistemli olarak imal edilmiş 1961 - 1966 yılları arasında.


Gigadgets'in derlediği bir video var ki benim bu paylaşımı yapmama vesile oldu. Bu videoda dünyanın dört bir tarafındaki harika tasarımlara sahip hareketli köprüleri görebileceksiniz. Videoda gösterilen köprüler sırasıyla şöyle: Jacques Chaban- Delmas Köprüsü (Fransa'nın Bordeaux kentindeki Garonne nehri üzerindeki dikey hareketli köprü. 2013 yılında kullanıma açılmıştır.)Rolling Köprü (Londra'nın Paddington şehrindeki bu köprü yaya kullanımı içindir. Yaptığı kıvrılma hareketinden a…

Katakulli mi Katakulle mi?

Ben bu kelimeyi açıkçası "katakulle" olarak biliyordum ancak doğrusu "katakulli" imiş. "Yalan dolan, hile, düzen, tuzak, dalavere" anlamlarına gelen bu kelime argo bir kullanım olarak kabul edilmiştir.


Yazıyı yazmaya başlamadan önce TDK sitesinden kelimeyi araştırdığımda kelimenin kökeni olarak Fransızca "Fait Accompli" gösterilmiş. Açıkçası bir bağ kuramamıştım. Orada da detaylı bir bilgi verilmediği için başka kaynaklara geçmiştim. Nişanyan Sözlük'te şöyle bir açıklama vardı: 

19 YY'da diplomatik bir yazışmada Fransızca'da "emrivâkî" anlamına gelen "fait accompli" sözcüğünün Osmanlıca yazılışında yanlışlıkla (fe ‎ف yerine iki noktalı kaf ق ile) okunmasından türediği rivayet olunmuş. Ayrıca Yunanca "katakoúlio" kelimesinden de türemiş olabileceği belirtilmiş. Yunanca bu kelimenin anlamı ise "aşağı yuvarlanmak".
katakulli

Sevan NİŞANYAN, Yunanca'dan geçmesine zorlama demiş ama birincisi daha da zorlama bana göre. Zorlama deyince aklıma geldi. Ben Kütahya - Tavşanlı'ya bağlı Ovacık Köyü'nde doğdum. Babamın tayini vesilesi ile Kütahya Pazarlar'a taşınmıştık ve öğretmen Ovacık isminin nereden geldiğini sormuştu. Ben hemen mi cevap verdim yoksa araştırdım, sordum soruşturdum da mı cevap verdim hatırlamıyorum ama cevabım şuydu:

"Zamanında köye ilk yerleşenler gelmiş ve buraya isim koyalım demişler. Birisi dümdüz ova olduğu için köyün adı Ova olsun demiş; başka biri de hayır olmaz anlamında "cık" demiş. Köyün adı da "Ovacık" olmuş." demiştim. Hoca da uydurma deyip inanmamıştı. Şimdi bu konularda zorlama demenin ne olduğunu daha iyi anlamış oldum.

Asıl konumuz "katakulli"nin yazılışı hakkında. Ben "katakulle" biliyordum ancak değilmiş. Benim gibi yanlış bilenler hatalarından dönsün diye bu yazıyı kaleme aldım. Sizin de yazılışından, okunuşundan emin olamadığınız kelimeler varsa yorumda belirtirseniz sevinirim.

Yorumlar

  1. Ben katakulli olarak biliyordum. Lakin nereden geldiğini hiç araştırmamıştım. Zaten araştırsakta pek bir şey bulamayacakmışız demek ki.

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Müfred;

      Osmanlıca'da fe yerine kaf yazılmasından (okunmasından) dolayı yapılan yanlışlıkla dilimize geçtiğini TDK kendi sitesinde yazmış. O yüzden yanlış kullanımların önüne hemen geçmek gerekiyor.

      Yorum için teşekkürler...

      Sil
  2. Ben de yanlış biliyormuşum:) Öğrendik sayenizde :)

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Sn. Daha Mutlu Yaşam;
      Kısa günün kârı iki taraf için de. :)

      Sil
  3. Kelimeyi doğru biliyordum ama detayını öğrenmek hoşuma gitti. Elinize sağlık çalışmanız için. :)

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Sn. Momentos;

      Yorumunuz için ben teşekkür ederim.

      Sil
  4. Bu konuya değindiğiniz için teşekkür ederim ben de yanlış biliyordum öğrendim sayenizde emeğinize sağlık :)

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. An. Atakan Aksıngur;
      Blogculuğun keyif veren tarafı da bu işte.
      Teşekkürler...

      Sil
    2. Rica ederim gerçekten öyle araştırarak bilmediklerimizi öğreniyoruz.

      Sil
  5. SAyende bildiğim çoğu kelimenin yanlış olduğunu öğrendim abi :) Bu arada yeni temanın rengine bayıldım :)

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Senin o gördüğün temayı ben de beğenmiştim ancak widget kodlarına sadece premium temada izin veriyormuş. Buna döndüm şimdi ama bunu da beğenmedim pek. Tema öner bana. :)

      Sil
  6. ağzımız alışmış bir kere katakulleye biraz zor olacak :)

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Alışkanlıklardan vazgeçmeliyiz ki farkımız olsun. :)

      Sil

Yorum Gönderme

Yorumlarınız için teşekkürler!

Popüler Yayınlar