Vesile / Sebep - Neden

Bugün biraz Türkçe dersi yapalım mı birlikte? Sürekli yanlış kullanılan bir durumdan bahsedeceğim sizlere. Durum diyorum kelime diyemiyorum çünkü bu yanlış kullanım tek bir kelime ile ilgili değil. Konumuza Devlet BAHÇELİ'nin bugünkü grup toplantısı ile başlayalım. Konuşma direkt dersimizin konusu ile ilgili olan yerden başlayacak. Devamını dinlemenize gerek yok. :)


Ne demiş Devlet BAHÇELİ:

Covid-19 hastalığı vesilesiyle hayatlarını kaybetmiş sağlık çalışanlarımıza, aziz vatandaşlarımıza Cenab-ı Allah’tan rahmetler diliyor, bu melanet hastalığın sonuna yaklaşmaktan da memnuniyet duyuyorum."

Buradaki "vesile" kullanımı yanlış. Kötü bir olaya vesile olunmaz, sebep olunur. Dolayısı ile buradaki cümlenin doğru hâli "Covid-19 hastalığı sebebiyle..." olmalıydı. Bu hatayı yapan çok kişi var maalesef. Sadece BAHÇELİ özelinde bir hata değil bu. 

Buna benzer bir hata da "sağlamak" kelimesi ile yapılıyor sıkça. 



"Alarmı erteleyerek uyandığınız sabahlar, gün içerisinde dikkat dağınıklığı problemleriyle karşı karşıya kalmanıza sebep olmaktadır." olmalıydı. Olumsuz bir durum için "sağlamak" ifadesi uygun olmaz.

Kısacası vesile olmak, sağlamak gibi kullanımlar içerdikleri pozitif anlamdan dolayı olumlu cümlelerde kullanılmaları gerekirken sebep olmak ve neden olmak gibi kullanımlar kullanım yerine göre negatif anlamlar içerebildiği için olumsuz anlam içeren cümlelerde kullanılmalıdır. 

Ben bu konulara biraz fazla takıyorum. Bu sabah radyoda Devlet BAHÇELİ'nin bu konuşmasına denk gelince de hemen bu konuda bir blog yazmak istedim. Siz bu konuya dikkat eder miydiniz peki? Eğer dikkat etmiyorduysanız da sizin bu konuyu öğrenmenize vesile oldum mu? :)

Bu yazımı beğendiniz mi? Eğer beğendiyseniz bundan sonraki yeni yazılarımı kaçırmamak için buraya tıklayarak abone olabilirsiniz.

Yorum Gönder

16 Yorumlar

  1. anlatım bozukluğu sanırım ama pek anladığımı söyleyemem anlatım bozukluklarından

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Çok iyi bir anlatıcı değilim, kusura bakmayın lütfen.

      Sil
    2. Bahçelinin vesileyi kullanması anlatım bozukluğu sanırım ama dediğim gibi pek bilmiyorum o konuları

      Sil
    3. Bu vesile ile bir şeyler öğrenmişizdir hep birlikte diye umuyorum.

      Sil
  2. Vesileyi genelde iyi şeyler için kullanıyoruz ama ölüm için de bazen kullanıyorum galiba. Bir şey vesile olacak öleceğiz işte... gibi. Gerçi ölüm bana göre kötü bir şey değil.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Ölümden korkmuyoruz ama hazırlıklı da olmalıyız. O yüzden hazırlıklı isek kötü bir şey değil zaten. :)

      Sil
    2. Halimize bakıp ölümden sonrasından korkmuyor değiliz tabi. Eninde sonunda hepimizin göreceği bir şey olduğu için. Bir de vuslat var işin ucunda. İmanla gidebilirsek.

      Sil
    3. İnşallah sevdiklerimizin yüzü suyu hürmetine cennet ve Cemal-i ilâhî ile müşerref olanlardan oluruz. Kandiliniz mübarek olsun.

      Sil
  3. Bu ikisine ben de dikkat ederim. Olumsuz durum için sebep oldu, ... yüzünden denir; vesile oldu, ... sayesinde denmez. İnsanlar pek dikkat etmiyor buna.
    Bazen şu tarzda cümlelere rastlıyorum: Senin sayende her şeyi kaybettim.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Yüzünden ve saye kullanımlarını da ekleyebilirmişim aslında yazıya ama siz eklemiş oldunuz. Teşekkür ederim.

      Sil
  4. Güzel bir yazı olmuş, yani ben pek takılmıyordum sanırım ama şimdi yazıyı okuyunca çok hak verdim. Bundan sonra sürekli birilerini düzeltmek durumunda kalacağım heralde. :D

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Ya bu aslında çok dikkat edilmesi gereken bir konu. Örnekleri de çoğaltabiliriz. İyi bir olay için "yüzünden" kullanılmaz. "Senin yüzünden sınavı geçtim." doğru bir cümle olmaz mesela. :)

      Sil
  5. Dikkat edilmesi gereken bir konu, emeğinize sağlık:)

    YanıtlaSil


Yorumlarınızla yazıma katkıda bulunduğunuz için teşekkür ederim.

Forum'a da beklerim...