Nâdir Kelimeler - ReHiTu.com

Çarşamba, Şubat 07, 2018

Nâdir Kelimeler

Son zamanlarda bloga fazla yazamıyorum. Aslında internet için de fazla zaman ayıramıyorum. Bloga fazla yazamamamın sebeplerinden biri de topluluk bloguna dönmem idi. Sağolsun kuzenlerim ve yeğenim sürekli yazı giriyorlardı ancak bu sefer de bende tembellik başlamıştı. O yüzden onların da rızasını alarak topluluk blogu işinden çıktım.

Bir blog yazarı olarak sürekli aklıma farklı farklı konular geliyor yazmak için. Bazıları için ayrıca bir blog bile açılır ancak yoğunluğunu ona veremedikten sonra yeni bir blog açmanın faydası da olmuyor. Ben böyle ilham geldiği zamanlarda online veya basılı ajandalarıma notumu alıyorum. Sonrasında ise tekrar bir değerlendirme yaparak yazıp yazmamaya / açıp açmamaya karar veriyorum.

Blogumda tıpkı Kelimelerin Soyağacı ve Türkçe Hataları gibi yeni bir kategori oluşturmak istedim: "Nâdir Kelimeler" Günlük hayatta sıkça kullanmadığımız ve duymadığımız kelimeleri detaylıca buraya yazmak istiyorum. Haydi Bismillah!

* Koprolali
Ben bu kelimeyi geçen hafta önüme çıkan bir haberde gördüm. Bir rahatsızlığın adıymış ve rahatsızlık ise istemsizce küfür etmekmiş. Kişinin kendi seslendirmesini kontrol edememe rahatsızlığı imiş. Yunanca "coprolalia"kelimesinden direkt dilimize geçmiş. Yunanca'daki anlamı ise "devamlı şekilde istemdışı olarak tiksindirici sözcük kullanma, pis konuşma" imiş. Gerçekten ilginç!


* Kavas
Bunu da yine geçen haftalarda meclisteki kavaslara farklı tarife uygulanmasından dolayı internet haberlerinde görmüştüm. Kavas benim ilk defa duyduğum bir kelimeydi. TDK, kavası şöyle tanımlamış:

* Kantite
Bu kelimeyi de açıkçası ilk defa duydum. Anlamını öğrenince siz de benim gibi biraz zorlama olmuş mu diyeceksiniz acaba! Belki de ben ilk defa duyduğum için yadırgıyorum. "Kantite" dilimize Fransızca "quantité" kelimesinden geçmiştir ve anlamı "nicelik"tir. Sevanyan Sözlük'te şu bilgilere yer verilmiş:

Yukarıdaki görselde verilen örnek kullanımda kantite - kalite ayarını iyi yapmak gerektiği belirtiliyor. Benim bu konuda sürekli kullandığım bir söz vardır:
"Keyfiyyet mi önemli, kemmiyyet mi?" 
Bu sözü artık şu şekillerde de kullanabiliriz:
"Nitelik mi önemli, nicelik mi?
"Kalite mi önemli, kantite mi?
Hangisi kulağa daha hoş geliyor sizce?

Şu 3 kelimeyi yazmam bile neredeyse 1 saatimi aldı. Yazacaklarım vardı ancak onları da bir sonraki seriye saklayayım. Umarım bu seriyi de beğenirsiniz.



13 yorum:

  1. Ben şahsi olarak seni tebrik etmek istiyorum. Teşekkürlerimi de ilave ederek... Yazdığın bloglar için gerçekten hazırlanıyorsun. Ben gibi uzun süreli düşüncelerini, anlık bir yazımla paylaşmıyorsun. Rehitu'yu da bu yapan sanırım.

    YanıtlaSil
  2. Güzel bilgiler olmuş, bende geçenler bir şartnamede "bilabedel" ibaresine denk geldim. Düşününce kelime bana bedeli karşılığı gibi çağrışım yaptı ancak araştırdığımda "bedelsiz" anlamında olduğunu gördüm. İyi ki araştırmadan onaylamamışım. :D

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. She Is The Man;

      "Bilâbedel"i de yazalım o zaman bir sonraki yazıda. "Bilâ" Arapça önekini biliyorum ben. Temkinli olmanız fayda sağlamış size.

      Sil
  3. Kavas'ı soyadı olarak duymuştum ama anlamını hiç bilmiyordum. Mesleki terimler ve sıfatlar olduğu için belki. Diğerlerini hiç duymamıştım. Kullanacağımı da zannetmiyorum. Mesela ilkine biz küfürbaz der geçeriz. Bunun bir hastalık olduğunu şuana kadar düşünmemiştim doğrusu, alışkanlıkla ilgili birşey diye düşünürüz hep.

    Yazıyı okuyunca aklıma bir konu daha geldi. Yöresel kelimeler. Bundan da bir başlık açmayı düşünürsünüz belki. Gençliğimde Giresun'a gitmiştim. Tespiyi getir dediler. Ben de etrafta tesbih arıyorum, yok diyorum. Meğer neymiş. Tepsiye tespi diyorlarmış. :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Müfred;

      Sizin tespi gibi benim de "gocuk" kelimesi ile ilgili bir anım var. Yazarım bir ara.

      Yöresel Kelimeler konusunda çok fazla içerik üretebileceğimi düşünmüyorum. Yine de ilginize teşekkür ederim.

      Sil
  4. Ben şahsi olarak seni tebrik etmek istiyorum. Teşekkürlerimi de ilave ederek... Yazdığın bloglar için gerçekten hazırlanıyorsun. Ben gibi uzun süreli düşüncelerini, anlık bir yazımla paylaşmıyorsun. Rehitu'yu da bu yapan sanırım.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Beytullah POYRAZ;

      Abartılı iltifatlar ediyorsunuz. Teşekkür ederim efendim. :)

      Sil
  5. Siz bu kelime işleriyle uğraşmayı seviyorsunuz. Ben bu seriye daha da yoğunlaşabilirsiniz diye düşünüyorum.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Sn. Cem Kazan;

      Tavsiye için teşekkürler. Benim de aklımda olan bir şey zaten. Yeni seriyi birkaç güne yazarım. :)

      Sil
  6. çok güzel bilgiler.. ilk kez duydum hepsini
    @bw @ml
    www.mugeninlistesi.blogspot.com

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Umarım faydalı olmuştur sizler için Müge Ç.

      Sil
  7. İlginç yazılarınız var izleyiciler butonu koyarsanız üye olmak isterdim @ke

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Teşekkürler Kelebek Etkisi. Ekledim hemen bir eklenti. Anasayfada görebilirsiniz...

      Sil

Yorumlarınız için teşekkürler!