Sayfalar

Ana içeriğe atla

"Di mi?" Sözlüğe Eklenmeli, Değil mi?

İngilizce bilenler bilir, Tag Questions diye bir grammer kuralı vardır. Kullandığınız cümledeki önermeyi teyit edici bir detaydır bu. Mesela "He went to Austria, didn't he?" dediğinizde "didn't he?" kısmı bizim dilimizdeki "değil mi?" anlamına gelmektedir. "O Avusturya'ya gitti, değil mi?" şeklinde çevirebiliriz. Bizde Tag Questions işini tek bir "değil mi?" çözüyor ama elin gavurunda öyle değil. Her cümlenin yardımcı fiili ile bir tag question oluşturmak gerekiyor ve bu yüzden de İngilizce'de ciddi bir gramer konusudur burası.

Neyse biz o detaylara girmeyelim ve kendi dilimize dönelim. "Değil mi?" güzel bir yardımcı aslında ancak yavaş yavaş yerini "di mi?"ye bırakıyor. Onca kelimeyi tekrar söylemekten kurtaran "değil mi?"yi daha da kısaltıp "di mi?" şekline dönüştürüverdik. Ben aslında böyle kısaltmalara karşıyım ancak "di mi?" tez zamanda sözlüğe eklenmeli. Neden diyorsanız "değil mi?"nin kullanımı bazı yerlerde çok zor oluyor. İnsanın ağzı yoruluyor ve ne anlatmak istediğini de tam olarak anlatamıyor karşı tarafa. Muhakkak siz de karşılaşmışsınızdır bu durumlarla.

 


Şimdi üstteki yazışmamı okuyun. Ben burada "Nakliye dahil değil mi abi?" deseydim, meramımı tam olarak anlatamayacaktım. "Di mi?" dediğim anda hemen anlaşıldım. 

Bir  de normal cümlede "değil" şeklinde bitip de "değil mi?" ile teyit alınacak durumlar oluyor ki orası daha da sıkıntı. Arka arkaya iki defa "değil" kelimesini kullanmak zorunda kalıyorsunuz. "Yok artık! O kadar da değil, değil mi?", "Tavşanlı, Afyonkarahisar'da değil, değil mi?" gibi cümlelerde bu zorluğu kısmen yaşıyorsunuz. [Aslında daha zor ifade edilen örnekler de mevcut ancak yazarken aklıma gelmedi. Şu örnekleri bulmam bile yarım saat sürdü. :)]

Kullanım kolaylığı sağladığı için kısalan ve şu an bize normal gelen benzer bir çok kısaltma var aslında dilimizde. O yüzden "di mi?" de bir an önce sözlüğe girmeli diyorum ben.

Yine saçma sapan bir konu hakkında yazmış bu adam diyebilirsiniz. Yine de biz yazımızı bir kamu spotu ve bir bilgi ile bitirelim. :)

"Deyil" değil "değil" olmalı.

"Dimi" şeklinde birleşik yazdığınızda "sıkı dokunmuş bir tür pamuklu kumaş" anlamı varmış. O yüzden "değil mi?" yerine "di mi?" kullanacaksanız "mi"yi ayrı yazmayı ve soru işareti kullanmayı unutmayınız. 


Yazıyı ararken karşıma çıkan bir de "Di mi?" isimli şarkı varmış. Onu da bırakayım buraya da modaya uyayım biraz. :)

Yorumlar

  1. Dilci olarak konuyu çok ilgi çekici buldum. Bu tarz yazılarınızın devamını da beklerim. ^^

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. İnşallah Hatice Hanım. Yorumunuz için teşekkür ederim.

      Sil
  2. Müziği bi reklamda duymuştum ama reklamı hatırlamıyorum:)

    Güncel yaşamda çok sık kullanıyoruz bu ve birçok kelimeyi.Zeki Müren türkçesi ile konuşmuyoruz neticede :) Blogda yazıyorum ben bu kısaltmalı di mi 'yi :) konusuyormuş gibi olsun diye fakat sözlüğe girmesi olayı biraz farklı,istemezdim ben :)

    Mesajınız değil mi ile de gayet anlaşılır fakat dediğim gibi di mi ile biraz resmiyetin yumuşatılması gibi bir hal katıyor cümleye:)

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Hangi reklamdan bahsediyoruz?

      Ben aslında kullanmıyor(d)um normalde "di mi?"yi; hatta böyle diyenlere "di" diye karşılık veriyordum ancak sonradan anladım ki bu olmazsa olmaz bir kullanım olmaya aday. :)

      Sil
  3. Bu konu bana "abi" sözcüğünü hatırlattı. Bazı sözcükler yazım dilinde farklı konuşma dilinde farklı kullanılabiliyor. Diksiyon derslerinde de öyle. Yapacağım yazıp, "yapıciğim" diye konuşuluyor. Ağabey yazılıp "abi" diyoruz. Değil mi? yazılıp, di mi? diye söylenmesi normal geliyor bana:)

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Benim o Whatsapp konuşmamda da var "abi" sözcüğü. Eskiden ben "ağabey" yazmakta ısrar eden biriydim ancak sonradan pes edip "abi"ye döndüm yazımda da. :)

      Sil
    2. Eklemiş olduğunuz "di mi" şarkısının , tv de dönen reklamların birinde duydum.Ne reklamıydı hatırlamıyorum ,peş peşe tekrarlanan di mi 'ler akılda kalıcı olandı.

      Sil
    3. Ha tamamdır Vakt-i Dem şimdi anladım. Geri dönüşünüz için teşekkürler...

      Sil
  4. Türkçe öğretmenim çok kızardı

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Şimdiki Türkçe öğretmenleri bile "herkez" yazıyor artık. :)

      Sil
  5. hihi olabileer hoş fikir :)

    YanıtlayınSil
  6. Güzel bir noktaya değinmişsin abi. Hani sokak ağzı derler ya onun gibi geliyor '' di mi? '', değil mi yazınca daha resmiyet havası veriyor geliyor bana.

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Aynen öyle Profesör. İster istemez biz de zaman zaman "di mi?"ye geçiş yapıyoruz.

      Sil
  7. Hiç saçma olur mu abi. Bu tip yazıların çok bilgilendirici oluyor.

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Eyvallah Cem kardeşim. Takip edilmek ve takdir görmek güzel bir şey...

      Sil

Yorum Gönderme

Yorumlarınız için teşekkürler!